Bir önceki seçim yılı 2018’de bütçe giderleri yüzde 17 artırılmıştı; 2023 öncesi artış ise yüzde 154

Bir önceki seçim yılı 2018’de bütçe giderleri yüzde 17 artırılmıştı; 2023 öncesi artış ise yüzde 154
22 Ekim 2022 11:13

Seçim yılı 2023’e yüzde 80’in üzerinde enflasyonla giren Türkiye’nin bütçe giderleri 4 trilyon liranın üzerinde öngörülüyor. 2022 için bütçe gideri hedefi ek bütçe olmadan 1,7 trilyon liraydı. Ek bütçeyle 2 trilyon liranın üzerine çıkmıştı

 

Gökçen Tuncer / Independent Türkçe

Savaş, salgın, halk ayaklanmaları, ekonomik sorunlar, enerji krizleri derken “20 yılda yaşarız” denilen her şeyi son iki yılda gördük.

Türkiye tüm bunlara ek olarak bir de seçim maratonuna girmiş durumda. Dolayısıyla 2023 için ihtiyaç olan bütçe, diğer yılların bütçelerinden çok daha farklı bir anlam taşıyor.

Gelecek seneye ait Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, 17 Ekim’de Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunuldu.

21 Ekim’de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sunumu yapılacak bütçe görüşmeleri 26 Ekim’de başlayıp 25 Kasım Cuma günü tamamlanacak.

2023 bütçesi ile ilgili en fazla göze çarpan nokta, bir yıl öncesine göre bütçe gelirleri ve giderlerinin neredeyse dört kat artmış olması.

Ne demek istediğimize geçmeden önce bütçenin yapısı ile ilgili kısa bir bilgilendirme yapalım.

 

 

Hangi kurumlar bütçeden pay alıyor?

 

 

Merkezi yönetim bütçesinde yılı ve izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri, varsa bütçe açığının veya fazlasının tutarı, açığın nasıl kapatılacağı veya fazlanın nasıl kullanılacağı, vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri ile benzeri uygulamalar nedeniyle vazgeçilen vergi gelirleri, borçlanma ve garanti sınırları, bütçelerin uygulanmasında tanınacak yetkiler, bağlı cetveller, malî yıl içinde gelir ve giderlere yönelik olarak uygulanacak hükümler yer alıyor.

5018 sayılı kanun kapsamında merkezi yönetim bütçesi, (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerini kapsıyor.

Bu kamu idarelerinin listesi hayli uzun. Ancak genel bir tanımlama yapmak istersek TBMM, Cumhurbaşkanlığı, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, Hakimler ve Savcılar Kurulu, bakanlıklar, MİT, Diyanet İşleri Başkanlığı, Jandarma, Sahil Güvenlik, Tapu Kadastro, Meteoroloji gibi kurumlar (I) sayılı cetvelde yer alıyor.

 

 

Devlet üniversitelerinin yanı sıra TÜİK, ÖSYM, başkanlıklar, Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Tiyatroları, Türk Dil Kurumu, Orman Genel Müdürlüğü gibi toplamda 160’tan fazla kurum (II) sayılı cetveli oluşturuyor.

(III) sayılı cetvelde ise Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Kamu İhale Kurumu, Rekabet Kurumu, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Nükleer Düzenleme Kurumu ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu gibi 11 adet düzenleyici ve denetleyici kuruluş, (III) sayılı cetvelde bulunuyor.

 

 

Bu cetvellerdeki kurumların gelir ve gider tahminleri 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nde şu şekilde yer aldı:

Yani tüm cetvellerde kamu kurumlarına verilmesi teklif edilen ödenek toplamı 4 trilyon 808 milyar 267 milyon 645 bin Türk lirası. Bu değer 2022 yılının başında (ek bütçeden önce) 1 trilyon 893 milyar 889 milyon 869 bin liraydı.

Ancak bu bütçe yeterli olmadı. Mayıs 2022’de 144 milyar lira bütçe fazlası verilmiş olmasına rağmen haziranda 880 milyar 474 milyon 775 bin liralık ek ödenek kabul edildi.

Yani 2022 bütçesinin giderleri 2 trilyon 536 milyar 876 milyon 396 bin liraya kadar çıktı.