Meclis’e gelecek yargı paketine muhalefet şerhi: Mevcut kazanımı artırmak ve güçlendirmek yerine geriye gidilmiş

Meclis’e gelecek yargı paketine muhalefet şerhi: Mevcut kazanımı artırmak ve güçlendirmek yerine geriye gidilmiş
22 Haziran 2020 09:00

TBMM’de görüşülmesine bu hafta başlanacak ve yargılamayı hızlandırmayı amaçlayan yargı paketiyle hâkimlerin usul hukukuna bağlı kalmadan karar verebilmesini kolaylaştırıcı hükümler hayata geçirilecek. Hakimler, delil değerlendirmekten, duruşmaların gizli yapılması, duruşmaların taşınarak kamuoyundan ve taraflardan gizlenmesi, adalete ulaşımda önemli olan sürelerin belirlenmesi konusunda mevzuat sınırlamalarına takılmadan daha serbest kararlar verebilecek.

 

 

Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki 63 maddelik torba kanun teklifi bu hafta TBMM Genel Kurulu gündemine gelecek. BirGün’den Nurcan Gökdemir’in haberine göre Muhalefetin şerhine de yansıttığı tartışmalı hükümlerden bazıları şöyle:

 

 

Gizli duruşma

 
Duruşmaların bir kısmının veya tamamının ‘yargılama ile ilgili kişilerin korunmaya değer bir üstün menfaatinin kesin olarak gerekli kaldığı hallerde gizli yapılması’ hükmündeki ‘korunmaya değer üstün menfaat’ tanımlaması ile hakimlerin subjektif değerlendirmelerle karar alması yasa hükmüne bağlanıyor.

 

 

Ön inceleme duruşmasına davet

 
Ön inceleme duruşmasına davetle ilgili hükümde yapılan değişikliğe göre, davetiyenin tebliğinden sonra iki haftalık sürede tarafların dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmaları gerekecek. Belgeleri sunmamaları durumunda o delilden vazgeçmiş sayılacaklar. Ancak süreler kesin olarak tanımlanmadığı için hak mağduriyetleri ortaya çıkabilecek.

 

 

Duruşma taşıma

 
Ses ve görüntü nakli ile duruşma yapılmasında tarafların rızası kaldırılacak, taraflardan birinin istemi yeterli olacak. Ayrıca mahkeme, tarafların üzerinde ‘serbestçe tasarruf edemeyecekleri’ dava ve işlemlerde resen karar verebilecek. Mahkeme, fiili engel veya güvenlik gerekçesiyle duruşmanın başka bir yerde yapılmasını da kararlaştırabilecek. Bu da bazı yargılamaların hakim kararıyla kamuoyundan gizlenmesi ya da yurttaşların mahkemeye erişimini zorlaştırıcı sonuçlar doğurabilecek.

 

 

Süre belirsizliği

 
Hukuk yargılamalarında hakimin taraflara işlem yapılması için vereceği sürede ve bu süreye uyulmaması durumunda yapılacak işlemde inisiyatif hakime bırakılıyor.

Hukuk hakimine delillerin değerlendirilmesi konusunda geniş yetkiler veriliyor.

 

 

“Mahkeme odaklı yargılama”

 
CHP’nin teklife ilişkin muhalefet şerhi özetle şöyle: “Teklifte, usul hukukunda bazı konularda ‘neler yapılmamalı’ denilirse adeta onlar yapılmakta, mevcut kazanımı artırmak ve güçlendirmek yerine, geriye doğru gidiş, yanlış uygulamaları meşrulaştırma ve kanunilik kazandırma şeklinde öneriler yer almaktadır. Taraf ve vekilleriyle yargının diğer bileşenlerinden çok mahkeme odaklı bir öneri sistemi ile karşı karşıya bulunuyoruz. Bu düzenleme önerileri, hak arayan taraf ve onların vekillerinin menfaatlerini koruyan ve hak aramayı kolaylaştıran değil mahkemeler bakış açısıyla iş yükü azaltmaya yönelik, ancak bu yapılırken de hak aramanın, sağlıklı yargılamanın ikinci plana itildiği bir öneri silsilesidir.
Mahkemelerin yanlış uygulamalarına kapı aralayan, onların daha az usulle bağlantılı olacak işlemler yapması sonucunu doğuracak bir yola girildiği görülmektedir.

 

 

 

Yorumlar

Yorumlar